 |
АУДАН ТАРИХЫ
Ќаратал ауданы Алматы облысыныњ оњт‰стіктік - шыѓысында орналасќан. Аудан 1928 жылы ќ±рылѓан. Ауданыњ кµлемі 24,2 мыњ шаршы кв.км. ќ±райды, ауданда 36 елді мекен орналасќан. Ауданыњ халыќ саны 48,7 мыњ адамды ќ±райды, олардыњ ауылдыќ жерде 50,9 пайызы µмір с±реді.
Аудан орталыѓы ‡штµбе - ќаласында 23,9 мыњ адам µмір с‰реді. Ауданда 32 ±лтыњ жєне халыќтардыњ µкілдерді µмір с‰реді. Ауданда бір ќатар тарихи ескерткіштер тіркелген:
- республикалыќ Ескельды би, Балпык би, Жолбарыс батыр, Айту би, Карымбай би аулие кесенелері;
- облыстыќ маѓыналы Мыктыбек батыр - ескерткіші, ¦лы Отан соѓысында ќаза тапќандардыњ обелискі;
- жергілікті маѓыналы: Кањбаќты, Ќызылбалыќ, Ескелді, Ќарашенгел, Тастµбе, Балпыќ ауылдыќ округтерінде жєне ‡штµбе ќаласында ¦лы Отан соѓысында ќаза тапќандардыњ обелискі, №51 мектеп окушыларына жєне м±ѓалімдеріне, комсомолдарѓа арналѓан Абылайхан кµшесіндегі ескерткіш.
Ќаратал ауданы Алматы облысыныњ оњт‰стіктік - шыѓысында орналасќан. Аудан 1928 жылы ќ±рылѓан. Ауданыњ кµлемі 24,2 мыњ шаршы кв.км. ќ±райды, ауданда 36 елді мекен орналасќан. Ауданыњ халыќ саны 48,7 мыњ адамды ќ±райды, олардыњ ауылдыќ жерде 50,9 пайызы µмір с±реді.
Аудан орталыѓы ‡штµбе - ќаласында 23,9 мыњ адам µмір с‰реді. Ауданда 32 ±лтыњ жєне халыќтардыњ µкілдерді µмір с‰реді. Ауданда бір ќатар тарихи ескерткіштер тіркелген:
- республикалыќ Ескельды би, Балпык би, Жолбарыс батыр, Айту би, Карымбай би аулие кесенелері;
- облыстыќ маѓыналы Мыктыбек батыр - ескерткіші, ¦лы Отан соѓысында ќаза тапќандардыњ обелискі;
- жергілікті маѓыналы: Кањбаќты, Ќызылбалыќ, Ескелді, Ќарашенгел, Тастµбе, Балпыќ ауылдыќ округтерінде жєне ‡штµбе ќаласында ¦лы Отан соѓысында ќаза тапќандардыњ обелискі, №51 мектеп окушыларына жєне м±ѓалімдеріне, комсомолдарѓа арналѓан Абылайхан кµшесіндегі ескерткіш.
ГЕОГРАФИЯЛЫЌ ЖАЙ
Ќаратал ауданныњ єкімшілік орталыѓы ‡штобе ќаласы тиімді георгафиялыќ жерде орналасып, орта Азия елдеріне, Сібір жєне Ќытайѓа шыѓатын ірі теміржолдыќ т‰йіні бар. Жалпы пайдалану автомобильдік жолдарыныњ ‰зындыѓы 371 км. Ірі мегаполис, Алматы ќаласына дейін ара ќашыќтыќты - 300 километрді ќ‰райды, облыс орталыѓы Талдыќорѓан ќаласына дейін - 46 километр. Ќаратал ауданы жартылай шµл далалы табиѓи - климат аймаѓында орналасќан.
ТАБИЃИ - КЛИМАТЫЌ К¤РСЕТКІШТЕР
Аудан климаты окпек континенттік. Аудан аумаѓында єр т‰рлі ладшафтар кездеседі. Кµбінде рельеф тыныќты, топыраќтар жарыќ - каштанды, т±здылау, суспенді. Ќањбаќты жєне Тастµбе ауылдыќ округтерінде рельеф жайылмалы, тыныќ, шалѓындыќ с±ржер топыраќтар, суспенді, орындарымен т±здылау.Елтай ауылдыќ округініњ жер рельефі тау алды, жері шалѓындыќ с±ржер топыраќтар, сазды.
Ќаратал ауданныњ єкімшілік орталыѓы ‡штобе ќаласы тиімді георгафиялыќ жерде орналасып, орта Азия елдеріне, Сібір жєне Ќытайѓа шыѓатын ірі теміржолдыќ т‰йіні бар. Жалпы пайдалану автомобильдік жолдарыныњ ‰зындыѓы 371 км. Ірі мегаполис, Алматы ќаласына дейін ара ќашыќтыќты - 300 километрді ќ‰райды, облыс орталыѓы Талдыќорѓан ќаласына дейін - 46 километр. Ќаратал ауданы жартылай шµл далалы табиѓи - климат аймаѓында орналасќан.
ТАБИЃИ - КЛИМАТЫЌ К¤РСЕТКІШТЕР
Аудан климаты окпек континенттік. Аудан аумаѓында єр т‰рлі ладшафтар кездеседі. Кµбінде рельеф тыныќты, топыраќтар жарыќ - каштанды, т±здылау, суспенді. Ќањбаќты жєне Тастµбе ауылдыќ округтерінде рельеф жайылмалы, тыныќ, шалѓындыќ с±ржер топыраќтар, суспенді, орындарымен т±здылау.Елтай ауылдыќ округініњ жер рельефі тау алды, жері шалѓындыќ с±ржер топыраќтар, сазды.
ПАЙДАЛЫ ЌАЗБАЛАР
Аудан аумаѓында бірнеше ќ±рылыс материалдардыњ ќазба жерлері орналасќан. Арасында гранодтар ќазба жері, ќ±рылыс ќ±м жєне кірпіш µндірісіне арналѓан сазбалшыќтардыњ ќазба жерлері. Кварцтыњ перспективті - (Сарыкµл), натрий сульфатіњ (Ашысу - Аулиекµл) пайдалы ќазбалар жерлері бар сонымен ќатар, асќа жєне азыќты т±здыњ ірі ќазба жерлерін орналасќан.
СУ ЌОРЫ
Аудан аумаѓында 156 километр бойлы Ќаратал µзен аѓады. Ауданыњ солт‰стік - батыс шекарасы бірегей балыќ ќорымен бай Балхаш кµлімен шектес, ( кµксерке, табан, аќмарќа, сазан, жайын жєне д т . балыќ т‰рлері бар).
Аудан аумаѓында бірнеше ќ±рылыс материалдардыњ ќазба жерлері орналасќан. Арасында гранодтар ќазба жері, ќ±рылыс ќ±м жєне кірпіш µндірісіне арналѓан сазбалшыќтардыњ ќазба жерлері. Кварцтыњ перспективті - (Сарыкµл), натрий сульфатіњ (Ашысу - Аулиекµл) пайдалы ќазбалар жерлері бар сонымен ќатар, асќа жєне азыќты т±здыњ ірі ќазба жерлерін орналасќан.
СУ ЌОРЫ
Аудан аумаѓында 156 километр бойлы Ќаратал µзен аѓады. Ауданыњ солт‰стік - батыс шекарасы бірегей балыќ ќорымен бай Балхаш кµлімен шектес, ( кµксерке, табан, аќмарќа, сазан, жайын жєне д т . балыќ т‰рлері бар).
¤НЕРКЄСІП
Ауданыњ жаќсы дамыѓан µнеркєсіп инфраж‰йесі бар. Шыѓарылатын µнеркєсіпті µнім номенклатурасы негізінде тамаќтыќ жєне µњдеуші µнімдерімен кµрсетілген. 2009 жылѓы µндірістіњ кµлемі 2718,6 млн. тењгені ќ±рады, 2008 жылѓа ќараѓанда физикалыќ кµлеменіњ кµрсеткіші 96,0 пайызды ќ±рады.
2009 жылы кілегей жєне с‰т µнімдерініњ 1880 тоннасы µндірілді 2008 жылѓа ќараѓанда 23,0 тоннаѓа немесе 101,2 пайызѓа µсті.
2009 жылы 5432 тонна кебек жєне бидай ќалдыќтары µндірілді 2008 жылдыњ кµрсеткіштерімен салыстырѓанда 105,3 пайызѓа немесе 275 тоннаѓа кµбейді.
Басќа µнеркєсіп µнімдерініњ т‰рлері бойынша µндіріс кµлемініњ азайуы байќалады.
2009 жылы 16457 тонна ±н µндірілсе 2008 жылмен салыстырѓанда 386 тоннаѓа немесе 2,3 пайызѓа азайѓан.
¤ткен жылы ќ±рыштан жасалѓан б±рыштармен жєне профилдердіњ 569 тоннасы µндірілсе 2008 жылмен салыстырѓанда б±л µнім µнімдерді µндіру 130 тоннаѓа азайып отыр.
Былтырѓы жылы 259 тонна шойын ќ±йылѓан болатын б±л кµрсеткіш 2008 жылѓа ќараѓанда 48 тоннаѓа немесе 15,6 пайызѓа азайѓан. 2009 жылы 59,6 мыњ Гкал жылуэнгергиясы µндірілді ол 2008 жылѓа ќараѓанда 0,2 мыњ Гкал-ѓа немесе 0,3 пайызѓа азайѓан.
Ауданыњ жаќсы дамыѓан µнеркєсіп инфраж‰йесі бар. Шыѓарылатын µнеркєсіпті µнім номенклатурасы негізінде тамаќтыќ жєне µњдеуші µнімдерімен кµрсетілген. 2009 жылѓы µндірістіњ кµлемі 2718,6 млн. тењгені ќ±рады, 2008 жылѓа ќараѓанда физикалыќ кµлеменіњ кµрсеткіші 96,0 пайызды ќ±рады.
2009 жылы кілегей жєне с‰т µнімдерініњ 1880 тоннасы µндірілді 2008 жылѓа ќараѓанда 23,0 тоннаѓа немесе 101,2 пайызѓа µсті.
2009 жылы 5432 тонна кебек жєне бидай ќалдыќтары µндірілді 2008 жылдыњ кµрсеткіштерімен салыстырѓанда 105,3 пайызѓа немесе 275 тоннаѓа кµбейді.
Басќа µнеркєсіп µнімдерініњ т‰рлері бойынша µндіріс кµлемініњ азайуы байќалады.
2009 жылы 16457 тонна ±н µндірілсе 2008 жылмен салыстырѓанда 386 тоннаѓа немесе 2,3 пайызѓа азайѓан.
¤ткен жылы ќ±рыштан жасалѓан б±рыштармен жєне профилдердіњ 569 тоннасы µндірілсе 2008 жылмен салыстырѓанда б±л µнім µнімдерді µндіру 130 тоннаѓа азайып отыр.
Былтырѓы жылы 259 тонна шойын ќ±йылѓан болатын б±л кµрсеткіш 2008 жылѓа ќараѓанда 48 тоннаѓа немесе 15,6 пайызѓа азайѓан. 2009 жылы 59,6 мыњ Гкал жылуэнгергиясы µндірілді ол 2008 жылѓа ќараѓанда 0,2 мыњ Гкал-ѓа немесе 0,3 пайызѓа азайѓан.
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫЃЫ
Жалпы кµлемде ауылдыќ шаруашылыќ µнімдерініњ арасында µсімдік шаруашылыѓы µнімідері басым т‰седі. Негізгі егіндік т‰рлері к‰ріш, пияз, ќытай б±ршаѓы, ќант ќызылшасы сонымен ќатар бидай, дєнге ж±гері жєне басќа егіндіктер егіледі. Ќазаќстан Республикасында Ќаратал ауданы к‰ріш егудіњ - ењ солт‰стік аймаѓы болѓандыќтыѓына байланысты, жергілікті селекция мамандары аудандастырылѓан к‰ріштіњ «Пак - Ли» жања сортын шыѓарды. К‰ріштіњ жылпы жиналуы жылына 13-15 мыњ тоннаны ќ±райды. Ауданда кµкµніс єсіресе пияз µсіру тиімді болып келеді. Аязѓа тµзімді «Ќаратал» сортты пияз айырыќша сапаларѓа ие, ±заќ саќталады, жаќсы тасымалданады жєне де дєм сапалары тамаќтану нормаларына сай. 2009 жылы ауыл шаруашылыќ µнімініњ жалпы кµлемі 6583,1 млн. тењгені ќ±рады, оныњ ішінде µсімдік шаруашылыѓыныњ жалпы µнім кµлемі - 3793,9 млн. тењге немесе 57,7 пайыз, мал шаруашылыѓы кµлемі -2789,2 млн. тењге, 42,3 пайыз.
2009 жылы ауданда жалпы егістік 21272 гектарды ќ±рады б±л 2008 жылѓа ќараѓанда 471 гектарѓа µскен. 2009 жылы 382 гектарѓа ќыстыќ бидай, 53 гектарѓа к‰ріш, 210 гектарѓа к‰нбаѓыс, 100 гектарѓа ќытай б±ршаќ егістіктері µскен. Барлыќ егістік кµлемінде 46,7 пайызды дєнді даќылдар алады оныњ ішінде бидай 15,1 пайыз, дєнге ж±гері 2,9 пайыз, к‰ріш 19,1 пайыз. Ќант ќызылшасы 5,9 пайыз, ќытай б±ршаѓы 4,7 пайыз, картоп 5,2 пайыз, кµкµністер 6,9 пайыз. Аудан бойынша жалпы 3009,4 тонна дєнді даќылдар µндірілді оныњ ішінде: бидай 7405 тонна, арпа 4061,4 тонна, ж‰гері 3060 тонна, к‰ріш 15483 тонна. Ќант ќызылшасыныњ жалпы жиналѓаны 35000 тонна орташа онімділігі 280,0 ц/га. Майлы даќылдар 2093 тонна, картоп 19250 тонна, кµкµніс 32997 тонна, баќша 11400 тонна жєне 308 тонна жеміс жидек жиналды. Ауыл шаруашылыќ субъектілерін сапалы т±ќымен ќамтамасыз етуге баѓытталѓан ж±мыс атќарылуда.
2009 жылы итальяндыќ прусќа жєне азиалыќ шегірткіге ќарсы 55,4 мыњ гектар жєне арам шµпке ќарсы 70 гектар жер дєрі-дєрмек шашылды.
Ауданда т±ќым µндірісімен айналысатын 3 шаруашылыѓы бар : «Ќаратал» Акционерлік ќоѓамы, «Шыѓыс-Ќаратал» Жауапкершілігі шектеулі серіктестігі жєне «Опытное» µндірістік кооперативі, олар ќыстыќ бидайдыњ («Алмалы», «Арай», «Тритикале» жєне «Ќазаќстан - 10»), жоњышќаныњ («Семиречинская»), к‰ріштіњ («Суаг», «Пак Ли», «Заря», «Уштобинский») сорттар т‰ќымын шыѓарады.
2009 жылы ауданда 5 жылыжай ќ±рылды. Б±гінгі уаќытта таѓыда 10 жылыжайдыњ ќ±рылысы жалѓастырылуда.
Ауданда мал басыныњ жєне мал шаруашылыќ µнімдерініњ µндіру ќµлемі µсу тенденциясы байќалады. 2009 жылдыњ нєтижесінде ірі ќара малдыњ саны 29,4 мыњ бас, ќой мен ешкі 79,0 мыњ бас, шошќа 9,0 мыњ бас, жылќы 6,2 мыњ бас, ќ±с 95,0 мыњ басты ќ±рады. ¤ткен жылы 7706 тонна ет, 14577 тонна с‰т, 6578 мыњ дана ж±мыртќа µндірілді. 2009 жылы малдыњ ќыстыќ азыѓына 79,0 мыњ тонна шµп, 8500 тонна сабан жєне 7100 тонна жем дайындалды.
Жалпы кµлемде ауылдыќ шаруашылыќ µнімдерініњ арасында µсімдік шаруашылыѓы µнімідері басым т‰седі. Негізгі егіндік т‰рлері к‰ріш, пияз, ќытай б±ршаѓы, ќант ќызылшасы сонымен ќатар бидай, дєнге ж±гері жєне басќа егіндіктер егіледі. Ќазаќстан Республикасында Ќаратал ауданы к‰ріш егудіњ - ењ солт‰стік аймаѓы болѓандыќтыѓына байланысты, жергілікті селекция мамандары аудандастырылѓан к‰ріштіњ «Пак - Ли» жања сортын шыѓарды. К‰ріштіњ жылпы жиналуы жылына 13-15 мыњ тоннаны ќ±райды. Ауданда кµкµніс єсіресе пияз µсіру тиімді болып келеді. Аязѓа тµзімді «Ќаратал» сортты пияз айырыќша сапаларѓа ие, ±заќ саќталады, жаќсы тасымалданады жєне де дєм сапалары тамаќтану нормаларына сай. 2009 жылы ауыл шаруашылыќ µнімініњ жалпы кµлемі 6583,1 млн. тењгені ќ±рады, оныњ ішінде µсімдік шаруашылыѓыныњ жалпы µнім кµлемі - 3793,9 млн. тењге немесе 57,7 пайыз, мал шаруашылыѓы кµлемі -2789,2 млн. тењге, 42,3 пайыз.
2009 жылы ауданда жалпы егістік 21272 гектарды ќ±рады б±л 2008 жылѓа ќараѓанда 471 гектарѓа µскен. 2009 жылы 382 гектарѓа ќыстыќ бидай, 53 гектарѓа к‰ріш, 210 гектарѓа к‰нбаѓыс, 100 гектарѓа ќытай б±ршаќ егістіктері µскен. Барлыќ егістік кµлемінде 46,7 пайызды дєнді даќылдар алады оныњ ішінде бидай 15,1 пайыз, дєнге ж±гері 2,9 пайыз, к‰ріш 19,1 пайыз. Ќант ќызылшасы 5,9 пайыз, ќытай б±ршаѓы 4,7 пайыз, картоп 5,2 пайыз, кµкµністер 6,9 пайыз. Аудан бойынша жалпы 3009,4 тонна дєнді даќылдар µндірілді оныњ ішінде: бидай 7405 тонна, арпа 4061,4 тонна, ж‰гері 3060 тонна, к‰ріш 15483 тонна. Ќант ќызылшасыныњ жалпы жиналѓаны 35000 тонна орташа онімділігі 280,0 ц/га. Майлы даќылдар 2093 тонна, картоп 19250 тонна, кµкµніс 32997 тонна, баќша 11400 тонна жєне 308 тонна жеміс жидек жиналды. Ауыл шаруашылыќ субъектілерін сапалы т±ќымен ќамтамасыз етуге баѓытталѓан ж±мыс атќарылуда.
2009 жылы итальяндыќ прусќа жєне азиалыќ шегірткіге ќарсы 55,4 мыњ гектар жєне арам шµпке ќарсы 70 гектар жер дєрі-дєрмек шашылды.
Ауданда т±ќым µндірісімен айналысатын 3 шаруашылыѓы бар : «Ќаратал» Акционерлік ќоѓамы, «Шыѓыс-Ќаратал» Жауапкершілігі шектеулі серіктестігі жєне «Опытное» µндірістік кооперативі, олар ќыстыќ бидайдыњ («Алмалы», «Арай», «Тритикале» жєне «Ќазаќстан - 10»), жоњышќаныњ («Семиречинская»), к‰ріштіњ («Суаг», «Пак Ли», «Заря», «Уштобинский») сорттар т‰ќымын шыѓарады.
2009 жылы ауданда 5 жылыжай ќ±рылды. Б±гінгі уаќытта таѓыда 10 жылыжайдыњ ќ±рылысы жалѓастырылуда.
Ауданда мал басыныњ жєне мал шаруашылыќ µнімдерініњ µндіру ќµлемі µсу тенденциясы байќалады. 2009 жылдыњ нєтижесінде ірі ќара малдыњ саны 29,4 мыњ бас, ќой мен ешкі 79,0 мыњ бас, шошќа 9,0 мыњ бас, жылќы 6,2 мыњ бас, ќ±с 95,0 мыњ басты ќ±рады. ¤ткен жылы 7706 тонна ет, 14577 тонна с‰т, 6578 мыњ дана ж±мыртќа µндірілді. 2009 жылы малдыњ ќыстыќ азыѓына 79,0 мыњ тонна шµп, 8500 тонна сабан жєне 7100 тонна жем дайындалды.
ЭКОНОМИКА
Ќаратал ауданы ауылшаруашылыќты болып келеді. Жалпы шыѓарылатын µнім кµлемінде, агроµнеркєсіптік µнімі 70% ќ±райды. Б±гінгі к‰ні аудан экономикасыныњ дамуы инвестициялардыњ ќ‰йылуына байланысты. Ауданыњ экономикалыќ жєне єлеуметтік салаларына ќаражаттыќ ќ±рылымдардыњ жеке кєсіпкерлердіњ, республикалыќ жєне жергіліктіні бюджеттердіњ ќаражаттары тартылады.
Ќаратал ауданында 2009 жылы болжамданѓан 122,6 млн. тењге орнына республикалыќ бюджетке 134,2 млн. тењге ќ‰йылды, немесе жоспар 109,5 орындалды. Жергілікті бюджетке 2009 жылы болжамданѓан 395,9 млн. тењгеніњ орнына 417,1 млн. тењге ќ‰йылды немесе жоспар 105,3 пайызѓа орындалѓан. Облыстыќ бюджеттен жоспарланѓан трансферттердіњ 789,9 млн. тењгеніњ орнына 789,9 млн. тењгесі т‰сті немесе болжам 100% орындалды. Субвенциялардыњ 1094,7 млн. тењгесі немесе 100 пайызы т‰сті. Берешек ќарыз 2010 жылдыњ 1 ќањтарына 9,8 млн. тењгені ќ±рады, µткен жыл бойы берешек ќарыз 300,0 мыњ тењгеге азайтылѓан.
2009 жылы µнеркєсіп µнім кµлемі 2718,6 млн. тењгені ќ±рады, орта мерізімді баѓдарлама тапсырмасында µндірілетін µнім кµлемі 2707,8 млн. тењге болып ќарастылылѓан яѓни жоспар 100,4 пайызы орындалды. Физикалыќ кµлем индексі 2008 жылмен салыстырѓанда 96,0 пайызды ќ±рады.
Ќаратал ауданы ауылшаруашылыќты болып келеді. Жалпы шыѓарылатын µнім кµлемінде, агроµнеркєсіптік µнімі 70% ќ±райды. Б±гінгі к‰ні аудан экономикасыныњ дамуы инвестициялардыњ ќ‰йылуына байланысты. Ауданыњ экономикалыќ жєне єлеуметтік салаларына ќаражаттыќ ќ±рылымдардыњ жеке кєсіпкерлердіњ, республикалыќ жєне жергіліктіні бюджеттердіњ ќаражаттары тартылады.
Ќаратал ауданында 2009 жылы болжамданѓан 122,6 млн. тењге орнына республикалыќ бюджетке 134,2 млн. тењге ќ‰йылды, немесе жоспар 109,5 орындалды. Жергілікті бюджетке 2009 жылы болжамданѓан 395,9 млн. тењгеніњ орнына 417,1 млн. тењге ќ‰йылды немесе жоспар 105,3 пайызѓа орындалѓан. Облыстыќ бюджеттен жоспарланѓан трансферттердіњ 789,9 млн. тењгеніњ орнына 789,9 млн. тењгесі т‰сті немесе болжам 100% орындалды. Субвенциялардыњ 1094,7 млн. тењгесі немесе 100 пайызы т‰сті. Берешек ќарыз 2010 жылдыњ 1 ќањтарына 9,8 млн. тењгені ќ±рады, µткен жыл бойы берешек ќарыз 300,0 мыњ тењгеге азайтылѓан.
2009 жылы µнеркєсіп µнім кµлемі 2718,6 млн. тењгені ќ±рады, орта мерізімді баѓдарлама тапсырмасында µндірілетін µнім кµлемі 2707,8 млн. тењге болып ќарастылылѓан яѓни жоспар 100,4 пайызы орындалды. Физикалыќ кµлем индексі 2008 жылмен салыстырѓанда 96,0 пайызды ќ±рады.
ШАЃЫН КЄСІПКЕРЛІК
Ќаратал ауданында шаѓын кєсіпкерлік субъектілерініњ саны µсу тенденциясы т‰раќтандырылды.
2010 жылдыњ 1 ќањтарѓа шаѓын кєсіпкерлік субъектілердіњ саны 2462 ќ±рады, шаѓын кєсіпкерлік кєсіпорындардыњ саны -85, шаруалар (фермерліктер) - 815, жеке кєсіпкерлер -1562. Шаѓын жєне орта кєсіпкерлікте 4763 адам ж±мыс істейді осыѓан сєйкес бюджетке т‰сімдер ‰лкейді. Б±гінгі к‰ні аудан т±рѓындарына 228 сауда, 30 ќоѓамдыќ тамаќтану жєне 139 т±рмыс ќызметін жєне сервисін кµрсететін нысандар тіркелген. 4 кєсіпорын халыќаралыќ менеджмент жєне сапалар ж±йесіне сєйкес ж±мыс істейді «Уштобе Айдын», «Прогресс СМ», «‡штµбе ±н комбинаты» жєне «Тамас» жауапкершілігі шектеулі серіктестіктері.
Ќаратал ауданында шаѓын кєсіпкерлік субъектілерініњ саны µсу тенденциясы т‰раќтандырылды.
2010 жылдыњ 1 ќањтарѓа шаѓын кєсіпкерлік субъектілердіњ саны 2462 ќ±рады, шаѓын кєсіпкерлік кєсіпорындардыњ саны -85, шаруалар (фермерліктер) - 815, жеке кєсіпкерлер -1562. Шаѓын жєне орта кєсіпкерлікте 4763 адам ж±мыс істейді осыѓан сєйкес бюджетке т‰сімдер ‰лкейді. Б±гінгі к‰ні аудан т±рѓындарына 228 сауда, 30 ќоѓамдыќ тамаќтану жєне 139 т±рмыс ќызметін жєне сервисін кµрсететін нысандар тіркелген. 4 кєсіпорын халыќаралыќ менеджмент жєне сапалар ж±йесіне сєйкес ж±мыс істейді «Уштобе Айдын», «Прогресс СМ», «‡штµбе ±н комбинаты» жєне «Тамас» жауапкершілігі шектеулі серіктестіктері.
ТУРИЗМ
Біздіњ ауданымызда туризмніњ дамуына жеткілікті м‰мкіншіліктері бар.
Туристерді ќабылдауѓа арналѓан 4- ќонаќ ‰йі, 1 ќонаќ жай ‰йі,1 ањшы ‰йі, жазѓы уаќыта демалатын Каратал µзені жаѓасында киіз ‰й ќалашыѓы бар. Ќызылжар ауылында волейбол алањы, ќайыќ, балыќ ±стауѓа болатын жасанды кµлі бар. Ќасиетті орындарѓа ќажы туризмі саласына - Ескелді би, Балпык би, Жолбарыс батыр, Айту би жѓне Карымбай аулие кесенелері жатады.
БЮДЖЕТ
Ќаратал ауданында 2009 жылы болжамданѓан 122,6 млн. тењге орнына республикалыќ бюджетке 134,2 млн. тењге ќ‰йылды, немесе жоспар 109,5 пайызѓа орындалды. Жергілікті бюджетке 2009 жылы болжамданѓан 395,9 млн. тењгеніњ орнына 417,1 млн. тењге ќ‰йылды немесе жоспар 105,3 пайызѓа орындалды. 2008 жылы негізгі капиталѓа тартылѓан инвестициялар кµлемі 1576,9 млн. тењгені ќ±рады немесе 2008 жылдыњ сєйкес мерзімімен салыстырѓанда инвестиция тарту кµлемі 5,1 млн. тењгеге кµбейген, орта мерізімді баѓдарламасында 2009 жылѓа инвестиция тарту кµлемі 1725,0 млн. тењге кµлемінде ќарастырылѓан болатын немесе жоспар 91,4 пайызѓа орындалды.
Біздіњ ауданымызда туризмніњ дамуына жеткілікті м‰мкіншіліктері бар.
Туристерді ќабылдауѓа арналѓан 4- ќонаќ ‰йі, 1 ќонаќ жай ‰йі,1 ањшы ‰йі, жазѓы уаќыта демалатын Каратал µзені жаѓасында киіз ‰й ќалашыѓы бар. Ќызылжар ауылында волейбол алањы, ќайыќ, балыќ ±стауѓа болатын жасанды кµлі бар. Ќасиетті орындарѓа ќажы туризмі саласына - Ескелді би, Балпык би, Жолбарыс батыр, Айту би жѓне Карымбай аулие кесенелері жатады.
БЮДЖЕТ
Ќаратал ауданында 2009 жылы болжамданѓан 122,6 млн. тењге орнына республикалыќ бюджетке 134,2 млн. тењге ќ‰йылды, немесе жоспар 109,5 пайызѓа орындалды. Жергілікті бюджетке 2009 жылы болжамданѓан 395,9 млн. тењгеніњ орнына 417,1 млн. тењге ќ‰йылды немесе жоспар 105,3 пайызѓа орындалды. 2008 жылы негізгі капиталѓа тартылѓан инвестициялар кµлемі 1576,9 млн. тењгені ќ±рады немесе 2008 жылдыњ сєйкес мерзімімен салыстырѓанда инвестиция тарту кµлемі 5,1 млн. тењгеге кµбейген, орта мерізімді баѓдарламасында 2009 жылѓа инвестиция тарту кµлемі 1725,0 млн. тењге кµлемінде ќарастырылѓан болатын немесе жоспар 91,4 пайызѓа орындалды.
ЄЛЕУМЕТТІК САЛА
Ауданда 29 жалпы білім беретін мектептер µз ж±мысын атќарады, оларда 7121 оќушы оќиды. Аудан орталыѓында облыстыќ ќаражат бюджет есебінен ‡штµбе балалар ‰й, балалар - жас µспіріпдер спорттыќ мектеп ж‰мыс жасайды. Денсаулыќ ќорѓау ж‰йесінде 37 бюджеттік мекемелер µз ж±мыс атќарада соныњ ішінде ‡штобе ќаласыныњ орталыќ аудандыќ ауруханасы жєне санитарлыќ баќылау басќармасы, 1 ауылдыќ аурухана, 4 ауылдыќ дєрігерлік амбулатория, 7 фелшерлік - акушерлік пунктер жєне 22 фелдшерлік пунктер.
Ауданда 29 жалпы білім беретін мектептер µз ж±мысын атќарады, оларда 7121 оќушы оќиды. Аудан орталыѓында облыстыќ ќаражат бюджет есебінен ‡штµбе балалар ‰й, балалар - жас µспіріпдер спорттыќ мектеп ж‰мыс жасайды. Денсаулыќ ќорѓау ж‰йесінде 37 бюджеттік мекемелер µз ж±мыс атќарада соныњ ішінде ‡штобе ќаласыныњ орталыќ аудандыќ ауруханасы жєне санитарлыќ баќылау басќармасы, 1 ауылдыќ аурухана, 4 ауылдыќ дєрігерлік амбулатория, 7 фелшерлік - акушерлік пунктер жєне 22 фелдшерлік пунктер.
